09252018Sal
Son GüncellemePzt, 11 Tem 2016

Turizm Reklam

Çatalhöyük

Çatalhöyük
Çatalhöyük
Çatalhöyük, insanoğlunun yerleşik yaşam tazrına geçişine ve tarıma başlamasına tanıklık eden en önemli merkezlerden biridir. İki höyükten oluşmaktadır. Doğu Höyüğü, MÖ 7400 ve 6200 yılları arasına tarihlenir. Burada 18 neolitik yerleşim katı bulunmaktadır.

Batı Höyüğü ise MÖ 6200 ve 5200 yılları arasına tarihlenir. Burada kalkolitik döneme ait kültürel özellikler ortaya çıkmıştır.

Çatalhöyük’te gün ışığına çıkarılan yerleşim bölgesinde, içlerine çatılardan girilen evler bulunuyor. Evler birbirine bitişiktir ve sokak yoktur. Standart bir plana göre yapıldığı görülen bu evler genelde kare tuğlalarla ve kare şeklinde inşa edilmiştir. Hepsi tek katlı olan evlerin yapımında, güneşte kurutulan kil ve saman karışımı olan kerpiç kullanılmış.

Çatalhöyük, gelişmiş ekonomik faaliyetlerin ve bölgelerarası ticaretin toplandığı bir merkez olmuş, ancak bir yönetici sınıf oluşturmamış. Bunun en belirgin göstergeleri, evlerin küçük ve gösterişsiz olmalarıdır. Saray, tapınak, surlar ve kale gibi anıtsal binlar hiç yapılmamış.

Anadolu’da ve Ortadoğu’da başka neolitik yerleşim bölgeleri de bulunmuştur ama hiçbirinde bu boyutta kalıntılara rastlanmamıştır Burada yaşayan topluluğun boyutu ve güçlü sanat ve kültürel gelenekleri, çok uzun bir süreyi kapsamaktadır. Bu haliye olağanüstü evrensel bir değer taşıdığından, Unesco tarafından 2012 yılında Dünya Miras Listesi’ne alınmıştır.

Çatalhöyük, İç Anadolu Bölgesinde Konya’nın 52 kilometre güneydoğusundadır. Burada 9000 yıl önce, yaklaşık 8 binin üzerinde insanın sürekli olarak 2000 yıldan fazla yaşadığı belirlenmiştir. Bir köy yaşamından daha çok şehirleşme yaşamının ilk izlerini taşımaktadır. Kazıların 2018 yılına kadar sürmesi planlanmıştır.

Kazılarda bir kutsal mekan olduğu düşünülen bir yapının duvarlarında bir harita bulunmuştur. Çatalhöyük şehir planı olduğu anlaşılan bu harita günümüzden yaklaşık olarak 8200 yıl önce yapılmış. 3 metreye 90 santim boyutlarındaki bu harita dünyanın bilinen ilk haritasıdır. Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergilenmektedir.

Buradaki yaşamın neden Doğu Höyüğü’nden Batı Höyüğü’ne geçtiği bilinmiyor. Ancak büyük bir geliştirme gösteren ve bu kadar uzun bir süre bu bölgede yaşam süren bu kültürün devamı olmamış. Çatalhöyük’teki yaşam alanı terk edildikten sonra neolitik kültür de geçici olarak gerilemiş. Buradaki yaşamdan sonra Anadolu’da kalkolitik çağ, yani bakır ve taş devri başlamıştır.

En Son Yazılanlar